ICT voor het leren

In 2015 onderzocht ik het gebruik van ICT voor het leren van studenten in het hoger beroepsonderwijs.  Ik onderzocht in dit kwalitatief onderzoek belemmerende- en bevorderende docent- en organisatiefactoren.

Samenvatting

Digitale dromen en teleurstellingen, een master onderzoek naar ICT voor het leren van studenten, 2015.

Ondanks de toename van Informatie en Communicatie Technologieën (ICT) en daarmee de vele mogelijkheden die internet ons biedt, blijkt de toepassing van ICT voor het leren van studenten in onderwijs nog niet de gewoonste zaak van de wereld. Docenten uit het hoger onderwijs maken relatief weinig gebruik van ICT voor het leren. De interesse van de opdrachtgever (Directie ISO, HR) is gewekt wat betreft dit onderwerp en daarom richt dit onderzoek zich op wat aanknopingspunten zijn, wat betreft docentfactoren en organisatorische factoren, om het gebruik van ICT voor het leren van studenten te verbeteren. Op basis van eerder onderzoek blijkt dat er verschillende docentfactoren en organisatiefactoren zijn die bevorderend of belemmerend kunnen werken bij ICT gebruik voor het leren van studenten 1 De onderzoekscontext van dit onderzoek bevindt zich bij de Hogeschool Rotterdam, de opleiding Pedagogiek waarbij het gehele docententeam bestaat uit de onderzoekspopulatie.

Het doel van het onderzoek is een onderzoeksrapportage voor de opdrachtgever met;

  • Aanknopingspunten ter verbetering op het gebied van ICT voor het leren van studenten met zowel belemmerende en bevorderende docentfactoren en organisatiefactoren.
  • Een opdracht voor de formulering van een Plan van Aanpak voor het ICT gebruik voor het leren van studenten in de opleiding Pedagogiek.
  • Een vervolgonderzoek bij de drie overige bacheloropleidingen binnen ISO.
  • De formulering door de directie ISO voor een Plan van Aanpak voor Instituut Social Work richting digitalisering van het onderwijs.
  • Alle resultaten kunnen gebruikt worden voor de implementatie van educatieve veranderingen op het gebied van ICT voor het leren.

De onderzoeksvraag die in deze onderzoeksrapportage beantwoord wordt is:
Welke aanknopingspunten er zijn wat betreft docentfactoren en organisatorische factoren om
ICT voor het leren van studenten voor het huidige docententeam in de opleiding Pedagogiek
te verbeteren?

Voor dit kwalitatief beschrijvend en inventariserend onderzoek is er naast een kritisch literatuuronderzoek gebruik gemaakt van mixed-methods namelijk een vragenlijst, interviews en focusgroepen. Om de betrouwbaarheid en validiteit van het onderzoek te vergoten is voor de onderzoekspopulatie een vragenlijst ontwikkelt waarin vragen zijn gesteld over de kernconcepten ICT voor het leren van studenten, de 10 pijlers van Simons (2003) en Rubens (2013). Daarnaast zijn er interviews afgenomen betreffende de kernconcepten docent- en organisatorische factoren. Na analyse van de vragenlijst en analyse van de interviews is er diepere data verzameld in willekeurig samengestelde focusgroepen.

De belangrijkste resultaten bevestigen de gedachte dat ICT voor het leren relatief weinig gebruikt wordt door docenten in de opleiding Pedagogiek. Redenen zijn omdat zij niet weten wat digitalisering in de maatschappij inhoudt en hoe hier in het onderwijs op in te spelen. Docenten vinden het spannend en soms eng om ICT te gebruiken. Ook hebben docenten over het algemeen geen kennis en vaardigheden voor ICT toepassingen voor het leren. Een aantal docenten durft wel te experimenteren maar dit lukt niet altijd of programma’s zijn niet beschikbaar. Docenten houden ervan om gemotiveerd en gestimuleerd te worden door transformationeel leiderschap. Samen leren en de kunst bij elkaar afkijken geniet de voorkeur.

De conclusie beschrijft hoe uit de resultaten een bevestiging blijkt van eerder onderzoek maar de empirie levert ook nieuwe inzichten op waarmee de onderzoeksvraag beantwoord kan worden.
De conclusie leidt naar een verbetering van ICT voor het leren van studenten. In de aanbevelingen is per stakeholder geexpliciteerd welke verbeteringen mogelijk zijn. In de discusssie wordt aangegeven hoe het onderzoek bruikbaar is voor paralelle contexten, zoals docenten in het MBO en HBO onderwijs en vergelijkbare opleidingen Pedagogiek en Social Work. De methodische triangulatie is gelukt door de toepassing van mixed-methods waar tweederde van de onderzoekspopulatie aan heeft deelgenomen. De betekenis van het onderzoek kan als waardevol beschouwd worden omdat het inzicht geeft waarom docenten relatief weinig gebruik maken van ICT voor het leren van studenten. Ten slotte wordt het onderzoek geevalueerd en worden aandachtgebieden voor vervolgonderzoek gedefinieerd.

Ben je benieuwd naar het gehele onderzoek? Email me; jethouwers@gmail.com

Lees verder: